Atrakcje Śląska

Chcesz wybrać się na weekendowy wypad za miasto, ale nie masz pomysłu? Szukasz ciekawego miejsca edukacyjnego dla szkolnej wycieczki? A może mieszkasz na Śląsku już od wielu lat, lecz nie wiesz nic o jego atrakcjach? Najwyższy czas to zmienić! Sprawdź zatem, jakimi zabytkami cieszy się ten rejon Polski i wybierz coś odpowiedniego dla Ciebie.


Śląsk – kraina wielu kultur

Śląsk to jeden z wielu regionów Polski, który pod względem geograficzno-historycznym dzieli się na trzy podregiony: Dolny Śląsk, Górny Śląsk i Śląsk Opolski. O jego wyjątkowości i bogactwie etnograficznym świadczą również:

  • różnorodność strojów – każda miejscowość na Śląsku ma swój własny strój, wskutek czego powstało co najmniej kilka jego odmian m.in. rozbarski, cieszyński, dolnośląski, pszczyński;
  • ciekawe obrzędy, czyli np. topienie Marzanny w pierwszy dzień wiosny, Dzień Świętej Barbary – patronki górników – w tym dniu „solenizanci” brali udział we Mszy Św., a później szli na zabawę;
  • smaczna kuchnia – kluski śląskie, rolada i modra kapusta, ponadto dania mięsne i ziemniaki w różnych postaciach, a także pieczenie, kotlety, placki i zapiekanki;
  • gwara śląska, która dziś uważana jest – za sprawą Śląskiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego – za dialekt języka polskiego.Warto również wiedzieć, iż Śląsk w głównej mierze kojarzony jest z górnictwem oraz hutnictwem, a to za sprawą rewolucji przemysłowej XIX wieku, dzięki której przekształcił się z regionu rolniczego na wydobywczy. W chwili obecnej, kiedy pozamykano już wiele kopalni i hut albo przekształcono je na zabytki turystyczne, główną siłą napędową dla gospodarki tego regionu stały się przemysł, produkcja, handel i usługi wszelakiego rodzaju.

Co warto zobaczyć na Śląsku?

Jednakże Śląsk to nie tylko kopalnie, huty czy przemysł – choć niewątpliwie stanowią one integralną cześć zarówno gospodarki, jak i całego współczesnego krajobrazu, który dziś zna prawie każdy. Śląsk pochwalić się może również wieloma atrakcjami i zabytkami::

  • zamek w Pszczynie – powstał w I poł. XV wieku, a jego historia rozpoczęła się od obrony przed najazdem husytów w 1433 roku. Wielokrotnie zmieniał swoich właścicieli – jego ostatnim był ród Hochbergów von Pless. Swój obecny wygląd zawdzięcza solidnej przebudowie, jaka miała miejsce w XIX wieku, a ponadto pełni funkcję muzeum. Co więcej, zwiedzający mają niepowtarzalną okazję podziwiać wnętrza posiadające ok. 80% oryginalnego wyposażenia z przełomu XIX/XX wieku, a oprócz tego także Gabinet Miniatur, Gabinet Nabytków oraz Zbrojownię. Całości zamku dopełniają park i oczko wodne.
  • zamek Ogrodzieniec na Podzamczu – a właściwie jego ruiny zlokalizowane na Górze Zamkowej oraz Jury Krakowsko-Częstochowskiej. W pobliżu znajduje się także Góra Birów – miejsce rekonstrukcji Grodu Królewskiego. Co więcej, zamek jest stałą częścią Szlaku Orlich Gniazd. Powstał w XIV wieku i był m.in. niemym świadkiem potopu szwedzkiego. To właśnie tu kręcono serial „Janosik” i „Zemstę” Wajdy. Z kolei na samym zamku wytyczono trasę turystyczną, która pozwala na swobodne zwiedzanie zamkowych zakamarków, czyli dziedziniec, kuchnia, sypialnia, baszty, izba rycerska, skarbiec i wiele innych.
  • zamek książąt Sułkowskich w Bielsku-Białej – mieści się w samym centrum miasta; obecnie jest to siedziba Muzeum Historycznego, które posiada wiele zbiorów dzieł sztuki, oraz historii, etnografii, archeologii. Powstał w XIV wieku, ale z biegiem lat był stale przebudowywany. Turyści mogą zwiedzać nie tylko zamkowe wnętrza i ekspozycje, ale również Dom Tkacza, Starą Fabrykę i Fałatówkę.
  • Kopalnia Guido w Zabrzu – dawna kopalnia węgla kamiennego. Powstała w poł. XIX wieku za sprawą hrabiego Guido Henckel von Donnersmarck, ale prowadziła wydobycie tylko do 1928 roku, a później została przekształcona na kopalnię doświadczalną. W chwili obecnej jest ogólnodostępna dla turystów jako zabytek przemysłowy. Natomiast we wnętrzu samej kopalni znajdują się oryginalne wyposażenie i urządzenia górnicze, które działają do dziś. Ponadto zwiedzający mają do wyboru dwa poziomy: 170 m i 320 m poniżej gruntu.
  • Kopalnia srebra w Tarnowskich Górach – wydobywano w niej kruszce srebronośne, które drążono przez cztery stulecia, czyli od XVI do XX wieku, ale pierwsi turyści pojawili się już w 1976 roku. Obecnie cała jej trasa ma długość 1470 m oraz 40 m pod powierzchnią gruntu. Panuje w niej stała temperatura ok. 10 C, ale organizatorzy zalecają, aby mieć przy sobie ciepłe okrycie i obuwie sportowe bądź na płaskim obcasie. Z kolei na górze znajduje się jej multimedialne muzeum, skansen maszyn parowych oraz Sztolnia „Czarnego Pstrąga”. Warto również wiedzieć, że zabytek znajduje się na polskiej liście Pomników Historii.
  • Browar w Tychach, czyli Tyskie Browary Książęce – stały element miasta i jego wizytówka. Powstał w 1629 roku i należał do rodziny Promniców. Szczyt popularności osiągnął jednak na przełomie XIX i XX wieku za sprawą księcia Jana Henryka XI Hochberga. Program wycieczki składa się z dwóch części: najpierw oglądanie sali z multimedialną eskpozycją, a dopiero potem przechadzka po zakładach produkcyjnych, zarówno tych zabytkowych, jak i współczesnych.
  • Planetarium Śląskie w Chorzowie – znajduje się na terenie chorzowskiego Parku Śląskiego, a powstało w 1955 roku. Jego kopuła ma średnicę długości 23 m, a na niej prezentowany jest obraz o wyglądzie nieba z dowolnego miejsca i czasu na Ziemi. Ponadto tematyka seansów jest różnorodna oraz ściśle dopasowana – moją je oglądać zarówno osoby indywidualne, jak i grupy wycieczkowe. Coś dla siebie znajdą tam dzieci i dorośli – wizyta w planetarium z rodziną to doskonały pomysł na spędzanie wolnego czasu.
  • Muzeum produkcji zapałek w Częstochowie – sama fabryka powstała w 1881 roku, a jej muzeum – w 2002. Zalicza się ją do grona zabytków techniki i architektury rodem z rewolucji przemysłowej oraz stanowi stały punkt programu znany jako Szlak Zabytków Techniki. Co więcej, to najstarsza, ale zarazem jedyna taka fabryka w Polsce, która nie tylko działa do dziś, ale można ją również zwiedzać – stąd określenie „produkujące muzeum”. Podczas wizyty można z bliska przyjrzeć procesowi tworzenia zapałek, odwiedzić zabytkowy park maszyn oraz dwie sale wystawowe.
  • Jasna Góra – klasztor na wzgórzu jasnogórskim to stały punkt programu ogólnopolskich pielgrzymek katolickich. Co więcej, w XV wieku stała się ona jednym z największych sanktuariów maryjnych, lecz dlaczego tak jest – tego historia już nie wyjaśnia. W środku znajduje się ikona Czarnej Madonny, znana również jako obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z charakterystycznymi bliznami na jej twarzy. Jasna Góra do dziś stanowi centrum wycieczek turystycznych oraz pielgrzymek (choć niekoniecznie z pobudek religijnych), a także znajduje się na liście Pomników Historii.
  • Zamek królewski w Olsztynie – znajduje się we wsi Olsztyn koło Częstochowy. Zbudowano go w 1306 roku, a następnie rozbudowano (1349-1359) za sprawą Kazimierza Wielkiego. Jego głównym celem była ówczesna obrona ziem z pogranicza śląsko-małopolskiego. Dziś pełni funkcję ogólnodostępnego obiektu zabytkowego, a jego znakiem rozpoznawczym są ruiny będące pozostałością wieży, która służyła jako więzienie, gotyckiej baszty oraz murów obronnych. Warto również wiedzieć, że zamek jest stałym punktem turystycznym na Szlaku Orlich Gniazd.

Powyższa lista zabytków Śląska ma charakter jedynie krótkiego przewodnika, który w rzetelny i wyczerpujący sposób udowadnia, jak bardzo atrakcyjny i bogaty historycznie jest to region Polski. Co prawda nie opisuje on absolutnie wszystkich obiektów turystycznych obecnych na całej mapie Śląska, niemniej z pewnością pobudzi wyobraźnię i zachęci do wyjścia z domu w poszukiwaniu przygody. Udanego zwiedzania!